
DR & PACS
หลักการทำงานของเครื่อง DR (Digital Radiography) ร่วมกับระบบ PACS (Picture Archiving and Communication System) คือกระบวนการสร้างภาพเอกซเรย์แบบดิจิทัลที่ทันสมัย ซึ่งเปลี่ยนจากการใช้ฟิล์มเอกซเรย์แบบเดิมมาเป็นการจัดเก็บและส่งข้อมูลภาพผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ทำให้รังสีแพทย์และแพทย์เจ้าของไข้สามารถเรียกดูภาพได้ทันที โดยมีขั้นตอนการทำงานหลักดังนี้:
- การสร้างภาพดิจิทัล (Image Acquisition – DR Detecto
- การประมวลผลและการจัดเก็บภาพ (Processing & Archiving – PACS)
- การเรียกดูและวินิจฉัย (Viewing & Diagnostic)
DR & PACS
คือระบบงานเอกซเรย์ดิจิทัลแบบครบวงจร ที่รวม “การถ่ายภาพ” และ “การจัดเก็บ/ส่งต่อภาพ” เข้าไว้ด้วยกัน
ขั้นตอนการทำงาน DR & PACS
- การสร้างภาพดิจิทัล (Image Acquisition – DR Detector)
- ชุดรับภาพ (Detector): เมื่อรังสีเอกซ์ผ่านร่างกายผู้ป่วย จะตกกระทบลงบนอุปกรณ์รับรังสีแบบ Flat Panel Detector (DR) แทนการใช้แผ่นฟิล์ม
- การแปลงสัญญาณ: Detector จะแปลงรังสีเอกซ์ให้เป็นสัญญาณดิจิทัลทันทีโดยไม่ต้องผ่านกระบวนการล้างฟิล์ม ทำให้ได้ภาพเอกซเรย์ที่มีความคมชัดสูงภายในไม่กี่วินาที
- การประมวลผลและการจัดเก็บภาพ (Processing & Archiving – PACS)
- มาตรฐาน DICOM: ภาพดิจิทัลที่ได้จะถูกจัดรูปแบบตามมาตรฐานสากล DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) เพื่อให้สามารถใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ ได้
- การส่งข้อมูล: ภาพจะถูกส่งผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ (Network) เข้าสู่ศูนย์จัดเก็บข้อมูล (Server) ของ PACS
- การเก็บข้อมูล: PACS จะทำหน้าที่เก็บภาพอย่างปลอดภัย และสามารถเชื่อมต่อกับระบบสารสนเทศโรงพยาบาล (HIS/RIS) เพื่อจับคู่ภาพกับข้อมูลผู้ป่วยได้อย่างถูกต้อง
- การเรียกดูและวินิจฉัย (Viewing & Diagnostic)
- Workstation: รังสีแพทย์สามารถเรียกดูภาพผ่านเครื่องคอมพิวเตอร์ (Workstation) ที่มีความละเอียดสูง สามารถปรับแต่งภาพ เช่น ขยาย (Zoom), ปรับความสว่าง (Brightness) หรือวัดค่าต่างๆ ได้ทันที
- การเข้าถึงข้อมูล: แพทย์สาขาอื่นๆ สามารถเรียกดูภาพและรายงานผลผ่านระบบ Web Viewer บนเครือข่ายโรงพยาบาลได้ทันที โดยไม่ต้องรอฟิล์มจริง

ข้อดีหลักของการทำงานระบบ DR & PACS
- ความรวดเร็ว: ภาพแสดงผลภายในไม่กี่วินาที ช่วยลดเวลาในการวินิจฉัย
- คุณภาพภาพสูง: สามารถปรับแต่งภาพดิจิทัลเพื่อให้เห็นพยาธิสภาพที่ชัดเจนขึ้น
- ลดการทำซ้ำ: ลดอุบัติการณ์การถ่ายภาพซ้ำเนื่องจากการล้างฟิล์มผิดพลาด
- ประหยัดพื้นที่: ลดการใช้ฟิล์มและพื้นที่ในการจัดเก็บฟิล์มเอกซเรย์
- การเข้าถึงที่สะดวก: แพทย์หลายคนสามารถดูภาพพร้อมกันได้จากต่างสถานที่