Mobile CT Stroke Unit
Mobile CT Stroke Unit (หรือ Mobile Stroke Unit – MSU) คือ หน่วยรักษาอัมพาตเฉียบพลันเคลื่อนที่ หรือรถพยาบาลฉุกเฉินขั้นสูงที่ติดตั้งเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ออกแบบมาเพื่อดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) โดยเฉพาะ
หัวใจสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองคือ “เวลา” (Time is brain) เพราะเซลล์สมองจะตายไปเรื่อยๆ หากขาดเลือด การนำเครื่องมือทางการแพทย์ขั้นสูงมาไว้บนรถพยาบาลช่วยลดขั้นตอนสำคัญในการวินิจฉัยและรักษาได้
ตรวจอะไรได้บ้าง?
- ทำ CT Scan (คอมพิวเตอร์สมอง): บนรถจะมีเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ขนาดเล็กติดตั้งอยู่ เพื่อดูว่าสมองของผู้ป่วยเป็นโรคหลอดเลือดสมองประเภทไหน (สมองขาดเลือด หรือ เลือดออกในสมอง) ซึ่งสำคัญมากเพราะการรักษาของสองอาการนี้ตรงข้ามกันโดยสิ้นเชิง
- ตรวจเลือดเร่งด่วน (Point-of-Care Lab): ตรวจการแข็งตัวของเลือด, ระดับน้ำตาล และสารเคมีที่จำเป็น เพื่อเช็กความพร้อมในการให้ยาละลายลิ่มเลือด
- ตรวจร่างกายทางระบบประสาท: ประเมินความรุนแรงของอาการอัมพฤกษ์อัมพาตโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ (บางคันใช้ระบบ Telemedicine ให้หมอสมองจากโรงพยาบาลหลักวิดีโอคอลมาตรวจประเมิน)
จุดเด่นและการทำงาน
- วินิจฉัยได้ทันทีตั้งแต่จุดเกิดเหตุ: เมื่อรถไปถึงผู้ป่วย ทีมแพทย์สามารถใช้เครื่อง CT Scan บนรถเพื่อสแกนสมองผู้ป่วยได้ทันที เพื่อแยกแยะว่าเป็น “เส้นเลือดสมองตีบ/อุดตัน” หรือ “เส้นเลือดสมองแตก”
- ให้ยาละลายลิ่มเลือดบนรถ: หากผลสแกนพบว่าเป็นภาวะสมองขาดเลือด (เส้นเลือดตีบ) และผู้ป่วยมาถึงมือหมออย่างรวดเร็ว แพทย์สามารถให้ยาละลายลิ่มเลือด (tPA) บนรถได้เลย ช่วยประหยัดเวลาที่ต้องเดินทางไปถึงโรงพยาบาลได้มาก
- ระบบปรึกษาแพทย์ทางไกล (Telemedicine): ภายในรถมีการติดตั้งระบบสื่อสารสัญญาณที่ให้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท (Neurologist) ดูภาพ CT และประเมินอาการผู้ป่วยแบบเรียลไทม์
ข้อดีของ Mobile CT Stroke Unit
- ลดระยะเวลา (Door-to-Needle Time): ลดเวลาในการเริ่มให้ยาละลายลิ่มเลือดได้มากกว่าการรอให้ผู้ป่วยเดินทางมาถึงห้องฉุกเฉินที่โรงพยาบาล
- ลดความพิการและอัตราการเสียชีวิต: ช่วยให้เลือดกลับไปเลี้ยงสมองได้เร็วที่สุด ช่วยลดความรุนแรงของโรค โอกาสที่ผู้ป่วยจะฟื้นตัวกลับมาเป็นปกติมีสูงขึ้น
- คัดกรองได้แม่นยำ: ช่วยให้ส่งตัวผู้ป่วยไปถูกโรงพยาบาลตั้งแต่แรก เช่น ถ้าสแกนแล้วเจอเลือดออกในสมองหรือลิ่มเลือดอุดตันเส้นเลือดใหญ่ รถจะมุ่งตรงไปโรงพยาบาลที่มีหมอผ่าตัดสมองหรือหมอสวนหลอดเลือดทันที ไม่ต้องเสียเวลาส่งต่อ (Refer) หลายรอบ