Digital Mammography คืออะไร?
ดิจิตอลแมมโมแกรม คือการตรวจเอกซเรย์เต้านม เป็นการตรวจทางรังสีที่ใช้ปริมาณรังสีน้อยกว่าเครื่องเอกซเรย์ทั่วไป แต่ได้ภาพที่มีความละเอียดสูงและคมชัดมากกว่า ทำให้สามารถค้นหาความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่นๆ สามารถเห็นจุดหินปูนในเต้านม ซึ่งบางครั้งมีขนาดเล็กมากจนไม่สามารถคลำหรือตรวจด้วยอัลตร้าซาวด์พบ ดังนั้นการตรวจดิจิตอลแมมโมแกรมจึงมีประโยชน์ในการตรวจหามะเร็งเต้านมขนาดเล็ก
หลักการทำงานและขั้นตอนการตรวจ:
- การเตรียมและการจัดท่า: ผู้รับการตรวจยืนหน้าเครื่อง นักรังสีเทคนิคจะจัดวางเต้านมบนแผ่นตรวจทีละข้าง โดยมีแผ่นพลาสติกใสกดบีบเต้านมให้แบนลงชั่วคราว (อาจรู้สึกอึดอัดหรือปวดเล็กน้อย) เพื่อลดปริมาณรังสีและแยกเนื้อเยื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด
- การถ่ายภาพ: เครื่องจะทำการถ่ายภาพเอกซเรย์อย่างน้อยข้างละ 2 มุม (บน-ล่าง และด้านข้าง) โดยระบบดิจิทัลจะแปลงรังสีเป็นสัญญาณภาพทันที
- การแสดงผล: ภาพจะปรากฏบนจอภาพคอมพิวเตอร์ในทันที แพทย์สามารถขยาย ปรับความคมชัด หรือจำลองภาพ 3 มิติ (Tomosynthesis) เพื่อดูรายละเอียดภายในได้แม่นยำยิ่งขึ้น
การตรวจแบบแมมโมแกรม
การตรวจมะเร็งเต้านมแบบแมมโมแกรมแบบ Digital Mammogram and Ultrasound Breast เป็นการตรวจทางรังสีชนิดพิเศษร่วมกับการทำอัลตราซาวนด์ไปพร้อมกันเพื่อใช้วินิจฉัยโรคและช่วยให้แพทย์วางแผนรักษาที่เหมาะสม เนื่องจากเป็นเป็นวิธีที่สะดวก รวดเร็วและแม่นยำคล้ายการตรวจเอกซ์เรย์ทว่าใช้รังสีในปริมาณน้อยกว่า
ข้อดีของสองวิธีการตรวจ
- สามารถตรวจได้ทั้ง 2 วิธีในครั้งเดียวกันซึ่งใช้เวลาตรวจรวดเร็วเพียง 30 นาที
- ใช้ปริมาณรังสีต่ำมากหรืออาจน้อยกว่าการถ่ายรังสีทรวงอก โอกาสได้รับอันตรายจากรังสีต่ำมาก ลดรังสีลงจากเดิมประมาณ 20 – 30 เปอร์เซ็นต์
- หากตรวจพบก้อนจะเห็นภาพคมชัดขึ้น บอกตำแหน่งของจุดที่มีปัญหาได้ดีกว่าระบบแบบฟิล์ม เนื่องจากได้ปรับใช้คลื่นเสียงควบคู่กับคลื่นความถี่สูงเพื่อสแกนภาพหาความผิดปกติของเต้านม จึงเห็นว่ามีก้อนเนื้องอก ถุงน้ำ หินปูนหรือไม่
- วิธีการตรวจนี้มีประโยชน์อย่างยิ่งในผู้ที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่น ซึ่งอาจตรวจพบได้ยากด้วยวิธีอื่น
- อาจรู้สึกไม่สบายหรือเจ็บขณะกดเต้านมเล็กน้อยหรือปานกลาง โดยขึ้นอยู่กับสภาพเต้านมของแต่ละคน ทั้งนี้ขั้นตอนดังกล่าวจำเป็นเพื่อให้ได้ภาพที่ชัดเจนเพื่อใช้ประกอบ
เหมาะกับใคร
- ผู้หญิงที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่มีบุคคลในครอบครัวสายตรงป่วยเป็นมะเร็งเต้านมก่อนวัยหมดประจำเดือน
- มีอาการหรือการเปลี่ยนแปลงบริเวณเต้านม เช่น คลำได้ก้อนที่เต้านมหรือใต้รักแร้ มีของเหลวหรือเลือดออกจากหัวนมและรู้สึกเจ็บ
การเตรียมตัวก่อนตรวจมะเร็งเต้านม
- ไม่ควรทาแป้ง ครีมถนอนผิว หรือสเปรย์ระงับกลิ่นกายบริเวณเต้านมหรือรักแร้
- เปลี่ยนเสื้อผ้าตามที่โรงพยาบาลตระเตรียมไว้ ซึ่งมักเป็นเสื้อที่หลวมและเปิดตรวจเต้านมได้สะดวก
- หากเคยเสริมหน้าอกหรือมีอาการผิดปรกติใดบริเวณเต้านม เช่น คลำเจอก้อน ควรแจ้งแพทย์ให้ทราบก่อนการตรวจ
- ตรวจกับสถานพยาบาลที่เคยมีประวัติมาก่อน หรือนำประวัติจากสถานพยาบาลเดิมมาด้วยเพื่อให้แพทย์ใช้ประกอบการวินิจฉัย