ข่าวสาร

ภาวะกระดูกพรุน ทำไมควรตรวจมวลกระดูก (BMD)

UMG

ภาวะกระดูกพรุน (Osteoporosis) เป็นโรคที่มวลกระดูกลดลงและโครงสร้างภายในของกระดูกเสื่อมสภาพ ทำให้กระดูกเปราะบาง แตกหักง่าย แม้เกิดแรงกระแทกเพียงเล็กน้อย เช่น การสะดุดล้ม การยกของ หรือแม้แต่การไอหรือจามอย่างรุนแรงในบางราย

โรคนี้มักไม่แสดงอาการในระยะแรก จึงได้รับการขนานนามว่า “ภัยเงียบของผู้สูงอายุ” เพราะผู้ป่วยจำนวนมากจะทราบว่าตนเองเป็นโรคก็ต่อเมื่อเกิดกระดูกหักแล้ว

สาเหตุของภาวะกระดูกพรุน

มวลกระดูกของคนเราจะเพิ่มขึ้นจนถึงอายุประมาณ 30 ปี หลังจากนั้นจะค่อย ๆ ลดลงตามวัย หากการสลายกระดูกเกิดเร็วกว่าการสร้างกระดูก จะทำให้เกิดภาวะกระดูกพรุน ปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ได้แก่

  • อายุ 50 ปีขึ้นไป
  • ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน
  • ผู้ชายอายุ 70 ปีขึ้นไป
  • ขาดแคลเซียมและวิตามินดี
  • ไม่ออกกำลังกาย
  • สูบบุหรี่
  • ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
  • รับประทานยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
  • มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคกระดูกพรุน
  • มีโรคประจำตัว เช่น โรคไทรอยด์ โรคไตเรื้อรัง หรือโรคข้ออักเสบบางชนิด

อาการที่ควรระวัง

ในระยะแรกผู้ป่วยมักไม่มีอาการ แต่เมื่อโรครุนแรงขึ้นอาจพบว่า

  • ปวดหลังเรื้อรัง
  • ส่วนสูงลดลง
  • หลังค่อม
  • กระดูกหักง่ายจากอุบัติเหตุเล็กน้อย
  • ข้อมือ สะโพก หรือกระดูกสันหลังหักบ่อย

หากเกิดกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ อาจส่งผลให้เคลื่อนไหวลำบาก ต้องนอนติดเตียง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

การตรวจมวลกระดูก (Bone Mineral Density : BMD) คืออะไร?

การตรวจมวลกระดูก (BMD) เป็นการตรวจวัดความหนาแน่นของแร่ธาตุในกระดูก เพื่อประเมินความแข็งแรงของกระดูกและประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกพรุนและกระดูกหักในอนาคต

ปัจจุบันวิธีมาตรฐานคือ Dual-energy X-ray Absorptiometry (DXA หรือ DEXA Scan) ซึ่งได้รับการยอมรับทั่วโลกว่ามีความแม่นยำสูง

การตรวจ BMD ตรวจบริเวณใดบ้าง?

แพทย์มักตรวจบริเวณที่มีโอกาสเกิดกระดูกหักสูง ได้แก่

  • กระดูกสันหลังส่วนเอว
  • กระดูกสะโพก
  • บางกรณีอาจตรวจบริเวณปลายแขน

ข้อดีของการตรวจ BMD

  • ตรวจพบภาวะกระดูกบางก่อนเกิดกระดูกหัก
  • ประเมินความเสี่ยงของโรคกระดูกพรุน
  • วางแผนการรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
  • ติดตามผลการรักษาหลังรับประทานยา
  • ช่วยลดโอกาสเกิดกระดูกหักในอนาคต

ใครบ้างที่ควรตรวจ BMD?

แนะนำให้ตรวจในกลุ่มต่อไปนี้

  • ผู้หญิงอายุ 65 ปีขึ้นไป
  • ผู้ชายอายุ 70 ปีขึ้นไป
  • ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่มีปัจจัยเสี่ยง
  • ผู้ที่เคยมีกระดูกหักจากอุบัติเหตุเล็กน้อย
  • ผู้ที่ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องเกิน 3 เดือน
  • ผู้ป่วยโรคไต โรคต่อมไทรอยด์ หรือโรคข้ออักเสบบางชนิด
  • ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคกระดูกพรุน
  • ผู้ที่มีน้ำหนักตัวน้อยหรือดัชนีมวลกายต่ำ

การตรวจ BMD ใช้เวลานานไหม?

การตรวจใช้เวลาประมาณ 10–20 นาที

  • ไม่ต้องงดน้ำหรืออาหาร
  • ไม่เจ็บ
  • ไม่ต้องฉีดสี
  • ปริมาณรังสีต่ำมาก
  • สามารถกลับบ้านได้ทันทีหลังตรวจ

วิธีป้องกันภาวะกระดูกพรุน

แม้ภาวะกระดูกพรุนจะไม่สามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการ

  • รับประทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น นม โยเกิร์ต ปลาเล็กปลาน้อย และเต้าหู้
  • รับวิตามินดีจากแสงแดดอ่อน ๆ หรืออาหารตามคำแนะนำของแพทย์
  • ออกกำลังกายแบบลงน้ำหนัก เช่น เดิน วิ่งเหยาะ ๆ หรือฝึกกล้ามเนื้อ
  • งดสูบบุหรี่
  • จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์
  • ป้องกันการหกล้มภายในบ้าน โดยจัดพื้นที่ให้ปลอดภัยและมีแสงสว่างเพียงพอ
  • ตรวจสุขภาพและตรวจมวลกระดูกตามคำแนะนำของแพทย์

สรุป

ภาวะกระดูกพรุนเป็นโรคที่ไม่แสดงอาการในระยะแรก แต่สามารถนำไปสู่การเกิดกระดูกหักและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้อย่างมาก การตรวจมวลกระดูก (BMD) เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการประเมินความแข็งแรงของกระดูก ช่วยค้นหาผู้ที่มีความเสี่ยงตั้งแต่ก่อนเกิดอาการ ทำให้สามารถวางแผนป้องกันและรักษาได้อย่างเหมาะสม

หากคุณมีอายุอยู่ในเกณฑ์เสี่ยง อยู่ในวัยหมดประจำเดือน หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุน การเข้ารับการตรวจมวลกระดูกตั้งแต่เนิ่น ๆ คือการลงทุนเพื่อสุขภาพในระยะยาว ช่วยลดโอกาสเกิดกระดูกหัก รักษาความแข็งแรงของกระดูก และคงคุณภาพชีวิตที่ดีไว้ได้นานที่สุด

ข่าวสารที่เกี่ยวข้อง

โรคที่ควรตรวจและควรรักษา: รู้เร็ว รักษาไว ลดความเสี่ยงของโรคร้าย

การตรวจสุขภาพเป็นประจำ ไม่ใช่เพียงการค้นหาโรคที่แสดงอาการแล้วเท่านั้น แต่ยังเป็นการค้นหาความผิดปกติที่ซ่อนอยู่ในระยะเริ่มต้น ซึ่งหลายโรคสามารถรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพหากตรวจพบเร็ว การละเลยการตรวจสุขภาพอาจทำให้โรคลุกลามจนเกิดภาวะแทรกซ้อน ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มค่าใช้จ่ายในการรักษา บทความนี้รวบรวมโรคสำคัญที่ควรได้รับการตรวจคัดกรองและรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยให้คุณวางแผนดูแลสุขภาพได้ดียิ่งขึ้น ทำไมจึงควรตรวจสุขภาพเป็นประจำ หลายโรคในระยะแรกมักไม่มีอาการผิดปกติ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือโรคมะเร็งบางชนิด ผู้ป่วยอาจรู้ตัวเมื่อโรคเข้าสู่ระยะที่รักษาได้ยากแล้ว การตรวจสุขภาพช่วยให้ 1.โรคเบาหวาน โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อย หากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานาน จะทำลายหลอดเลือดและอวัยวะสำคัญ ภาวะแทรกซ้อน ควรตรวจเมื่อใด วิธีตรวจ 2.โรคความดันโลหิตสูง ความดันโลหิตสูงมักไม่มีอาการ แต่เป็นสาเหตุสำคัญของโรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง ภาวะแทรกซ้อน วิธีตรวจ 3.โรคไขมันในเลือดสูง ไขมันในเลือดสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงของหลอดเลือดตีบ วิธีตรวจ หากปล่อยไว้ 4.โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหัวใจเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของโลก อาการเตือน การตรวจ 5.โรคไตเรื้อรัง โรคไตระยะแรกแทบไม่มีอาการ การตรวจ กลุ่มเสี่ยง 6.โรคตับ ตับเป็นอวัยวะสำคัญที่สามารถเกิดโรคได้โดยไม่มีอาการ การตรวจ โรคที่พบได้ 7.โรคปอด โรคปอดอาจส่งผลต่อการหายใจและคุณภาพชีวิตอย่างมาก ควรตรวจเมื่อ วิธีตรวจ 8.โรคมะเร็ง การตรวจคัดกรองช่วยเพิ่มโอกาสรักษาได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น 8.1 มะเร็งเต้านม […]

  Categories บทความ

โรคปอดและทรวงอก: ภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม

โรคปอดและทรวงอก เป็นกลุ่มโรคที่เกิดขึ้นกับอวัยวะภายในทรวงอก ได้แก่ ปอด หลอดลม เยื่อหุ้มปอด ผนังทรวงอก และอวัยวะใกล้เคียง ซึ่งมีหน้าที่สำคัญในการหายใจและแลกเปลี่ยนออกซิเจน หากเกิดความผิดปกติอาจส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตอย่างมาก โรคบางชนิดสามารถรักษาให้หายได้หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น แต่หากปล่อยไว้โดยไม่รับการวินิจฉัย อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงจนเป็นอันตรายต่อชีวิตได้ โรคปอดและทรวงอกที่พบบ่อย 1.ปอดอักเสบ (Pneumonia) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ไวรัส หรือเชื้อรา ทำให้ถุงลมในปอดอักเสบและมีของเหลวสะสม มีอาการดังนี้ 2.วัณโรคปอด (Tuberculosis) เกิดจากเชื้อวัณโรค ติดต่อผ่านการไอหรือจาม มีอาการดังนี้ 3.โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) มักพบในผู้สูบบุหรี่หรือผู้ที่ได้รับควันบุหรี่เป็นเวลานาน มีอาการดังนี้ 4.โรคหอบหืด (Asthma) เกิดจากหลอดลมตีบและอักเสบ ทำให้หายใจลำบากเป็นช่วง ๆ มีอาการดังนี้ 5.น้ำในเยื่อหุ้มปอด (Pleural Effusion) เกิดจากการมีของเหลวสะสมระหว่างปอดกับผนังทรวงอก มีอาการดังนี้ 6.ลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอด (Pneumothorax) เกิดจากอากาศรั่วเข้าไปในช่องเยื่อหุ้มปอด ทำให้ปอดแฟบ มีอาการดังนี้ 7.มะเร็งปอด (Lung Cancer) เป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของโลก มีปัจจัยเสี่ยงดังนี้ มีอาการดังนี้ สัญญาณอันตรายที่ควรรีบพบแพทย์ […]

  Categories บทความ

พิธีเปิดศูนย์ตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าMRIโรงพยาบาลพะเยา

วันที่ 20 กรกฎาคม 2569 บริษัทในเครืออุดรเมดิคอลกรุ๊ป ได้จัดงานพิธี Grand Opening เปิดบริการศูนย์ตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กไฟฟ้า MRI ขนาด 1.5 Tesla ณ อาคาร MRI ชั้น 1 โรงพยาบาลพะเยา จังหวัดพะเยา ทางบริษัทฯ ได้รับเกียรติจาก นายแพทย์ชรินทร์ ดีปินตา นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดพะเยา เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วยนายแพทย์ธวัชชัย ปานทอง ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพะเยา, คุณพูลสิน ทองเดช และคุณสุดารัตน์ อภิรมยานนท์ ประธานบริษัท และประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (Group President & CEO) , หัวหน้าส่วนราชการ , คณะผู้บริหารโรงพยาบาลพะเยา พร้อมคณะแพทย์และพยาบาลได้ให้การต้อนรับ และร่วมพิธีตัดริบบิ้นเปิดศูนย์ตรวจด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าอย่างเป็นทางการ พิธีส่งมอบอาคาร MRI โดยทางบริษัทในเครืออุดรเมดิคอลกรุ๊ป ได้เป็นคู่สัญญาจ้างเหมาบริการตรวจฯ กับโรงพยาบาลพะเยา นำเข้าเครื่องตรวจวินิจฉัยโรคด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กไฟฟ้า ขนาดความเข้มข้นของสนามแม่เหล็ก 1.5 เทสล่า เป็นเครื่องมือที่มีความทันสมัยและใหม่ล่าสุดสามารถตรวจวิจิฉัยโรคได้ครบทุกส่วนของร่างกายและสามารถมีเทคโนโลยี […]

  Categories บทความ